SINAVLARDAN MESLEKLERE: KAMUDA KARİYER REHBERİ

BÖLÜM 1: KARİYER MESLEKLERİNE GİRİŞ: KPSS’YE DAİR GENEL ÇERÇEVE

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun üçüncü maddesinde kariyer; “devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamak” olarak tanımlanmaktadır.

Uzman yardımcılığı ve müfettiş yardımcılığı gibi mesleklerde tez ve yeterlik sınavlarının başarıyla tamamlanmasının ardından uzmanlık ve müfettişlik unvanları kazanılmakta; belirli bir kıdem süresinin ardından ise başuzmanlık ve başmüfettişlik gibi üst unvanlara ilerlemek mümkün olmaktadır. Bu yönüyle mesleğe girişle birlikte belirgin bir kariyer imkânı da ortaya çıkmaktadır.

A GRUBU VE B GRUBU KADRO NE DEMEKTİR?

657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kurumlarda görev yapan kamu personeli 12 hizmet sınıfı içerisinde yer almaktadır. Örneğin, kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfında kamu hizmeti görmektedirler.

Valiler ve kaymakamlar ile bu sıfatları kazanmış olup İçişleri Bakanlığı merkez ve iller kuruluşunda çalışanları ve maiyet memurları Mülki İdare Amirliği Hizmetleri sınıfı içerisinde bulunmaktadırlar. Diğer hizmet sınıfları ise; Teknik Hizmetler Sınıfı, Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı, Avukatlık Hizmetleri Sınıfı, Din Hizmetleri Sınıfı, Emniyet Hizmetleri Sınıfı, Jandarma Hizmetleri Sınıfı, Sahil Güvenlik Hizmetleri Sınıfı, Yardımcı Hizmet Sınıfı ve Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfı şeklindedir.

KPSS Sınavı, bu hizmet sınıflarına personelin seçimi ve atanması sürecinin en önemli adımıdır. Kamu Görevlilerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Yönetmelik kamudaki kadroları A ve B grubu kadrolar olmak üzere ikiye ayırmıştır:

A Grubu Kadrolar; Bakanlıklar, bunların başkanlık ve bağımsız genel müdürlük düzeyindeki bağlı ve ilgili kuruluşları ile bağlı ortaklıklarındaki, özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen ve belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan mesleklere ilişkin kadrolardır.

B Grubu Kadrolar; Lisans, önlisans ve ortaöğretim mezunlarının başvurduğu teknik ve yardımcı personel kadrolarına yönelik alımın yapıldığı sınavdır.

KPSS A grubu meslekleri dışında kalan; teknisyen, icra memuru, veteriner, avukat, mühendis, büro personeli, hemşire, ebe, veri hazırlama ve kontrol işletmeni gibi kadrolara atamalar, ÖSYM tarafından merkezi sistemle yapılmaktadır.

B Grubu kadroların A Grubu kadrolardan temel farkı, mesleğe girişin ardından herhangi bir yeterlik sınavının ve yardımcılık sürecinin bulunmamasıdır. B Grubu kadrolar halk arasında “düz memurluk” olarak ifade edilmektedir. Memurlar görev yaptıkları kurumda görevde yükselme sınavlarına girerek şef, şube müdürü gibi kadrolara atanabilmektedir. Üniversitelerde ve belediyelerde memurların daire başkanlığına kadar yükselebilmesinin yolu açıktır.

KARİYER MESLEKLERİNE ATANMA SÜRECİ NASIL İŞLEMEKTEDİR?

KPSS, doğrudan atama yapacak kamu kurum ve kuruluşları için bir seçme sınavı; giriş sınavı yapacak kamu kurum ve kuruluşları için ise bir eleme sınavı niteliğindedir.

A grubu olarak nitelendirilen kadrolara personel alımı, esas olarak kurumların kendi mevzuatları çerçevesinde gerçekleştirdikleri giriş sınavları yoluyla yapılmaktadır.

Kurum mevzuatında hüküm bulunması hâlinde, KPSS puanları giriş sınavı yapılmaksızın da A grubu kadrolara doğrudan atama amacıyla kullanılabilmektedir.

Adaylar, KPSS sonuçlarının açıklanmasının ardından A grubu kadrolar için ilan veren kamu kurum ve kuruluşlarına doğrudan başvuruda bulunurlar.

Adayların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının ilanlarında belirtilen koşulları taşımaları gerekmektedir. Bu koşullar arasında özellikle yabancı dil puanı şartı öne çıkmaktadır.

KPSS sonuçlarına göre kurum tarafından belirlenen sayıda aday giriş sınavına davet edilmektedir.

Test veya yazılı usulde yapılan giriş sınavında, belirlenen asgari puanı alan adaylar bir sonraki aşamaya geçmeye hak kazanır.

Kurumlar, tercihlerine bağlı olarak ikinci aşamayı gerçekleştirmeksizin, KPSS puanına göre yapacakları sıralama sonucunda mülakata aldıkları adaylar arasından seçim yapabilmektedir.

Yazılı veya test sınavında başarılı olan adaylar mülakata çağrılır. Mülakat aşamasını da başarıyla geçen adayların A grubu kadrolara atamaları yapılır.

KPSS BAŞVURU TARİHLERİ NE ZAMAN AÇIKLANIYOR?

KPSS sınavına başvurular sınavlardan yaklaşık 2 ay önce yapılmaktadır. 2026 yılı için başvuru takvimi şu şekildedir:

06 Eylül 2026 tarihinde yapılacak KPSS Lisans (Genel Yetenek–Genel Kültür) testi ile 12 Eylül 2026-13 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek Alan Bilgisi sınavlarının başvuruları, 01 Temmuz 2026-13 Temmuz 2026 tarihleri arasında kabul edilecektir.

Sınav başvuru tarihlerini kaçıran adaylar için bir günlük geç başvuru açılacaktadır. 2026 yılı için 01 Temmuz 2026-13 Temmuz 2026 tarihleri arasında başvurusunu yapamayan adaylara 22 Temmuz 2026-23 Temmuz 2026 tarihleri arasında başvuru imkânı tanınmaktadır.

KPSS ÜCRETLİ Mİ?

Evet, KPSS sınavında her bir oturum için ücret ödenmektedir. 2025 yılında yapılan sınavlarda Genel Yetenek-Genel Kültür Oturumu için 570, Alan oturumlarının her biri için 350 TL başvuru ücreti alınmıştır. 2026 yılı ücretleri kılavuzunda ilan edilecektir. 2026 yılı için başvuru ücretleri güncellenecektir. Geç başvuru günlerinde ise bu ücret yüzde 50 artırımlı olarak ödenmektedir.

KPSS NEDİR?

KPSS (Kamu Personel Seçme Sınavı) (A) grubu olarak adlandırılan kadrolara atanacaklar için kurumların kendi mevzuatına göre düzenleyecekleri giriş sınavına kabul edilecekleri belirlemek ve (B) grubu olarak adlandırılan kadrolara atanmaya esas olacak yerleştirmeyi yapmak amacıyla kullanılacak olan puanları sağlayan merkezi sınavı ifade etmektedir.

KPSS’ye ilişkin tüm süreç ÖSYM tarafından yürütülmektedir.

KPSS HANGİ İLLERDE YAPILMAKTADIR?

KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür Sınavları 81 ilde ve Lefkoşa’da yapılmaktadır.

Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana gibi illerde birden fazla sınav merkezi bulunabilmektedir.

KPSS Alan bilgisi sınavları ise ÖSYM tarafından belirlenen illerde yapılmaktadır.

KPSS SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANIYOR?

KPSS sınav sonuçları sınavların tamamlanmasının ardından yaklaşık 1 ay içinde açıklanmaktadır. 2026 yılı lisans ve alan bilgisi sınav sonuçları 07 Ekim 2026 tarihinde açıklanacaktır.

KPSS PUANLARI KAÇ YIL GEÇERLİDİR?

KPSS sınav puanları sınav sonuçlarının açıklanmasından itibaren iki yıl süreyle geçerlidir.

Örneğin, 2027-KPSS A Grubu sınavı sonucunun açıklanma tarihi itibarıyla 2025-KPSS A Grubu sınav sonuçlarının geçerliliği sona erer.

KPSS’DE HANGİ OTURUM KAÇ DAKİKA SÜRÜYOR?

KPSS Genel Yetenek–Genel Kültür ile Alan Bilgisi sınavları, iki hafta boyunca Cumartesi ve Pazar günleri gerçekleştirilmektedir. Bu sınavlarda farklı sınav süreleri uygulanmaktadır. Bu yılın Eylül ayından yapılacak sınavların süreleri şu şekildedir:

• Genel Kültür-Genel Yetenek Testi 06 Eylül 2026 Pazar günü 10:15’de başlayıp sınav 130 dakika sürmektedir.
• KPSS Alan Bilgisi Birinci oturumu 12 Eylül 2026 Cumartesi günü 10:15’de başlamaktadır. Aynı gün yapılan İkinci oturumun başlangıç saati ise 14: 45’tir.
• KPSS Alan Bilgisi Üçüncü Oturum 13 Eylül 2026 Pazar günü 10:15’de başlamaktadır.

Her bir sınav grubunun süresi 50 dakikadır.

Test için verilen cevaplama süresi tamamlandıktan sonra kağıtlar toplanmakta ve diğer sınav gurubu kağıtları dağıtılmaktadır.

KPSS’YE GİRMEK İÇİN MEZUNİYET ŞARTI VAR MIDIR?

Sınava lisans programlarından mezun olanlar ile sınava başvuru sırasında mezun durumda olmayan ancak sınavın geçerlik süresi (iki yıl) içinde lisans düzeyinde mezun olabilecek durumda olan adaylar başvurabilecektir. Adayların A grubu kadrolar için kamu kurum ve kuruluşlarına başvurdukları tarihte mezun durumda olmaları şarttır. Fakat sınava girmek için mezuniyet şartı aranmamaktadır.

KPSS’YE GİRMEDEN A GRUBU KADROLARA BAŞVURU YAPILABİLİR Mİ?

Evet, Dışişleri Bakanlığı Meslek Memurluğu ile Aday Konsolosluk ve İhtisas Memurluğu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Uzman Yardımcısı, Sayıştay Denetçi Yardımcılığı ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar uzman yardımcılığı gibi sınavlarda KPSS Puan şartı olmaksızın Kurumlar doğrudan kendi sınavlarını yapabilmektedir.

KPSS GENEL KÜLTÜR VE GENEL YETENEK TESTİNE BAŞVURMAK ZORUNLU MUDUR?

KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi için başvuru bilgilerini sisteme kaydeden ancak gereken sınav ücretini süresi içinde yatırmayan adayların, alan bilgisi oturumlarına başvuru yapmaları sistem tarafından engellenecektir.

Bu nedenle tüm adaylar, KPSS’nin Genel Yetenek ve Genel Kültür Testlerini cevaplamak zorundadırlar.

KPSS B GRUBU KADROLARIN MERKEZİ ATAMA SÜREÇLERİ NASIL İŞLEMEKTEDİR?

KPSS B grubu sınavı, tüm lisans programlarını kapsamaktadır.

B grubu kadrolara, herhangi bir ek sınav veya mülakat yapılmaksızın, yerleştirme yapılan kadro ve pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşları tarafından doğrudan atama yapılmaktadır. KPSS B grubu kadrolara atamalar üç farklı usulle gerçekleştirilmektedir:

Merkezi Atama: Takvimi önceden belirlenen ve ÖSYM tarafından yapılan atamalardır.

Bakanlık Atamaları: Bu atamaların standart bir takvimi bulunmamaktadır. İlanların Kariyer Kapısı platformu üzerinden takip edilmesi gerekmektedir.

Açıktan Atama: Bu yöntemde kurumlar atama koşulları arasında KPSS baraj puanı belirleyebilmektedir.

KPSS A grubu yani kariyer meslekleri sınavları her yıl yapılmaktadır. Bu sınavlarının puanları iki yıl geçerlidir. KPSS B grubu sınavları ise yalnızca çift yıllarda yapılmaktadır.

Örneğin 2026 yılında KPSS Lisans 6 Eylül 2026, Ön Lisans Sınavı 04 Ekim 2026 ve Ortaöğretim sınavı ise 25 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilecektir.

2027 yılında ise KPSS Ön Lisans ve KPSS Ortaöğretim sınavları yapılmayacaktır.

Çift yıllarda yapılan KPSS puanının geçerlilik süresi de iki yıldır. İki yıl içerisinde toplam dört merkezi atama yapılmaktadır.

ÖSYM, yerleştirme işlemlerini Temmuz ve Aralık aylarında olmak üzere yılda iki dönem halinde gerçekleştirmektedir.

• Ortaöğretim mezunları için KPSSP94,
• Ön lisans mezunları için KPSSP93,
• Lisans mezunları için KPSSP3 puan türü kullanılmaktadır.

Yerleştirme işlemlerinde aynı puanı alan adaylar arasından mezuniyet tarihi itibarıyla önce mezun olmuş olana; bunun da aynı olması hâlinde yaşı büyük olana öncelik tanınmaktadır.